75 jaar Nederlandse televisie: John de Mol voert lijst invloedrijkste tv-makers aan

Ter gelegenheid van 75 jaar Nederlandse televisie hebben Rens Muller (De Gooi en Eemlander), mediaspecialist en Telegraaf-columnist Tina Nijkamp, mediaondernemer Peter Contant (hoofdredacteur/uitgever MAX Magazine) en Spreekbuis-uitgever Richard Otto een lijst samengesteld van de meest invloedrijke mediamakers uit de Nederlandse tv-geschiedenis. 

De lijst van vakmediaplatform Spreekbuis en NLZIET, getiteld #TV75, bestaat uit een brede en diverse selectie van presentatoren, producenten, regisseurs en omroepbestuurders die de afgelopen decennia het televisielandschap hebben gevormd. De lijst werd vanavond bekendgemaakt in RTL Boulevard.

Bovenaan de lijst staat John de Mol, die algemeen wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke en succesvolle televisieproducenten en formatontwikkelaars ter wereld. Met bedrijven als Endemol en later Talpa wist hij internationale megahits te creëren zoals Big Brother, The Voice, Deal or No Deal (Miljoenenjacht) en Fear Factor.

Met zijn huidige bedrijf Talpa Studios blijft De Mol zich richten op de ontwikkeling van vooral non-scripted formats die wereldwijd worden verkocht. Ook binnen Nederland is hij sinds de jaren tachtig een dominante kracht in de televisie-industrie en is hij alweer een halve eeuw in de media actief. Zijn bereidheid om te innoveren, risico’s te nemen en formats tijdig van de buis te halen wanneer ze niet werken, maakt hem volgens de samenstellers uniek.

Op de tweede plaats staat André van Duin, die sinds de jaren zeventig uitgroeide tot een van de meest geliefde gezichten op de Nederlandse televisie. Met een indrukwekkende reeks succesvolle programma’s en een opvallende heruitvinding als serieus acteur en presentator op latere leeftijd, blijft hij van grote betekenis. Hij won afgelopen jaren onder meer de Media Oeuvre Award en een Gouden Televizier-Ring. Een carrière van ruim 60 jaar met vooral pieken. Op de derde plaats staat Jan Slagter, die eigenhandig Omroep MAX uitbouwde tot de grootste publieke omroepvereniging. De vierde plaats is voor Mies Bouwman, het eerste grote tv-icoon van Nederland, die nog altijd wordt gezien als ‘de koningin van de Nederlandse televisie’. De vijfde plek is voor Joop van den Ende, die al sinds begin jaren zeventig verantwoordelijk is voor talloze succesvolle producties, waaronder Bassie en Adriaan, Dagboek van een herdershond, Goede Tijden, Slechte Tijden en de Soundmixshow. Ondanks de tegenslagen met commerciële initiatieven als TV10 en Sport7, wist hij hierna met Endemol een wereldwijd succes te bouwen.

Volgens de jury laat de lijst goed zien hoe veelzijdig en invloedrijk de Nederlandse televisie-industrie altijd is geweest en nog altijd is. “Van pioniers tot internationale formatbedenkers en van iconische presentatoren tot vernieuwende producenten: deze lijst van Spreekbuis.nl en NLZIET weerspiegelt 75 jaar innovatie, vermaak en maatschappelijke impact,” aldus de samenstellers.

De volledige lijst is te bekijken op Spreekbuis.nl/tv75

Vanaf vanavond speciale Loeki-filmpjes te zien ter ere van 60 jaar Ster

Vandaag bestaat Ster precies 60 jaar. Om dit bijzondere jubileum te vieren, trakteert Ster de Nederlandse kijker op speciale Loeki de Leeuw-filmpjes in het teken van het 60-jarig bestaan. Deze feestelijke uitingen zijn vanaf vanavond te zien rondom de Ster-reclameblokken op televisie.

Sinds 1965 is Ster uitgegroeid tot een stabiele en betrouwbare partner voor adverteerders die hun boodschap willen verspreiden via de publieke omroep. In de afgelopen zes decennia heeft Ster een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse reclamegeschiedenis. 

Loeki de Leeuw - al decennialang een publiekslieveling - luidt het jubileum in met feestelijke, speciaal voor deze gelegenheid gemaakte filmpjes op televisie. De eerste speciale Loeki-filmpjes zijn vanavond te zien rondom het reclameblok voor het NOS Journaal van 20.00 uur.

Maar dat is niet alles: Ster organiseert ook andere activiteiten om het 60-jarig bestaan samen met het publiek te vieren. Zo kunnen bezoekers op het Media Park meedoen aan een vrolijke fotoactie en een unieke jubileumpuzzel winnen. Ook is in Beeld & Geluid een korte film te zien over zes decennia Ster-reclame bij de publieke omroep.

Ster plaatst deze week op het Media Park in Hilversum een speciaal jubileum-fotoframe. Bezoekers kunnen hier een feestelijke foto maken. Wie zijn of haar foto deelt op social media maakt kans op een speciale legpuzzel, speciaal ontworpen rond het 60-jarig bestaan. 

In samenwerking met Beeld & Geluid is een korte film samengesteld over de geschiedenis van Ster en reclame bij de publieke omroep. De film biedt een blik op zes decennia reclame, van nostalgische klassiekers tot maatschappelijk relevante campagnes, en is vanaf deze week te zien voor bezoekers van het Mediamuseum. 

Hervorming publieke omroep: minder bestuurders, eenvoudiger bestel

Minister Eppo Bruins (OCW) wil de publieke omroep eenvoudiger inrichten. Zo wil hij dat de huidige omroepen opgaan in vier of vijf omroephuizen naast de NOS. Deze omroephuizen komen blijvend in het bestel. De huidige systematiek van erkenning, toetreding en uittreding van omroepen vervalt. Het hebben van een vereniging en een bepaald aantal leden is niet meer verplicht. Bruins wil minder bestuurders, vaste bestuurstermijnen en meer vaste aanstellingen voor medewerkers.

In de gewijzigde Mediawet wordt vastgelegd dat omroepen gezamenlijk de perspectieven, geluiden en behoeften van de samenleving in het aanbod een plek moeten geven.

Omroepen worden op onafhankelijke wijze beoordeeld of zij nieuwe geluiden vertalen in aanbod.
De 11 huidige omroepverenigingen worden ondergebracht in vier of vijf omroephuizen, naast de NOS.
Elk omroephuis krijgt een bestuur en een Raad van Toezicht met maximale zittingstermijnen. Omroephuizen nemen de rol van de huidige omroepverenigingen over. Makers zijn in dienst van het omroephuis dat verantwoordelijk is voor de invulling van het programma-aanbod.
Het budget wordt op een heldere manier verdeeld over minder omroephuizen dan dat er nu omroepen zijn. Hierdoor kunnen meer medewerkers een vast contract krijgen. Omroephuizen en hun makers krijgen meer grip op welke programma’s ze kunnen maken. Dat zorgt voor meer baanzekerheid en daarmee voor sociale veiligheid.

De NTR zal niet in één omroephuis opgaan. In een zorgvuldig vervolgproces zal goed gekeken worden hoe het mooie en waardevolle type aanbod dat door de medewerkers van de NTR gemaakt wordt een plek krijgt in het bestel.

De NPO verdeelt budgetten niet altijd meer op basis van individuele programmavoorstellen. De NPO behoudt een coördinerende rol maar kan deze lichter invullen doordat er minder spelers zijn.

Omroephuizen bepalen net zoals de omroepen nu zelf de inhoud van de programma’s. Zogenoemde buitenproducenten (commerciële bedrijven die niet tot het bestel horen) moeten hun ideeën rechtstreeks bij hen pitchen, dit kan niet langer via de NPO.

Het Commissariaat wordt de enige externe toezichthouder binnen de sector. De enkele toezichttaken die bij de NPO liggen gaan naar het Commissariaat.

Een aantal thema’s moet nog nader worden uitgewerkt, bijvoorbeeld de rolverdeling tussen omroepen en de NPO en de clustering van de huidige ledenomroepen in de omroephuizen. Daarover gaat de minister met de NPO, omroepen, het Commissariaat voor de Media en de Raad voor Cultuur in gesprek. Ook consulteert hij commerciële partijen over de onderwerpen van de hervorming die hen raken.

De minister gaat op 14 april met de Tweede Kamer in gesprek over de voorstellen. In het voorjaar van 2026 gaat een wetsvoorstel om de Mediawet aan te passen in internetconsultatie. De hervorming treedt naar verwachting in 2029 in werking.

Meeste Nederlanders kijken vaker streamingdiensten dan tv

De opmars van streamingdiensten zorgt ervoor dat het aantal mensen met tv-abonnementen ieder jaar een stukje verder daalt. Uit onderzoek van prijsvergelijker Pricewise in samenwerking met Panel Wizard blijkt dat 79 procent van de jongeren onder de 30 jaar meer televisiekijken via streamingdiensten dan via de vaste kanalen op televisie.

Streamingdiensten bestaan al langer, maar het gebruik is vooral de afgelopen jaren enorm toegenomen. Ook het aantal ‘cable cutters’ is hiermee toegenomen. Dit zijn mensen die hun normale televisie opzeggen, omdat ze de voorkeur geven aan streamen.

Het zijn lang niet alleen jongeren meer die minder ‘normale’ televisiekijken. Uit onderzoek van Pricewise blijkt dat 74 procent van de Nederlandse bevolking tussen de 30 en 39 jaar meer televisie kijkt via streamingdiensten dan via vaste kanalen. Ook bij volwassenen tussen de 40 en 49 jaar zien we dat meer dan de helft (58,3 procent) liever televisie kijkt via online platforms dan vaste kanalen. Zelfs een klein deel van de zestigplussers (18,1 procent) kijkt liever naar streamingdiensten dan naar vaste kanalen op de televisie.  

Ook blijkt uit onderzoek dat de meeste Nederlanders meer dan één streamingdienst hebben. Bijna 63 procent (62,8) van de jongeren onder 30 jaar nemen twee of meer streamingdiensten af. Het begint vaak met Netflix, maar ondertussen heeft het merendeel ook een account bij Videoland, Disney+, HBO Max, Prime Video of Viaplay.

Meer streamen lijkt een logische reden om de kabel van de tv-decoder ‘door te snijden’ (cable cutting) en het normale televisieabonnement op te zeggen. Toch overweegt een groot deel van mensen ouder dan 40 het televisieabonnement nog niet op te zeggen (68,6 procent). Iets meer dan een derde van de jongeren onder de 30 jaar (35,4 procent) overweegt ook om het vaste televisieabonnement nog niet op te zeggen. Een televisieabonnement kost gemiddeld 15 euro per maand. Dit is goedkoper dan twee streamingdiensten samen.  
 
Netflix, Videoland en andere streamingdiensten hebben hun prijzen de afgelopen tijd allemaal verhoogd. Twee streamingdiensten samen kosten opgeteld gemiddeld bijna 23 euro per maand voor standaardabonnementen. Waar een basis Netflix abonnement in 2021 nog maar 11,99 euro kostte, betaal je nu 13,99 voor datzelfde abonnement. Netflix is de grootste streamingdienst in Nederland, gevolgd door Videoland. Bijna 50 procent van alle Nederlandse huishoudens heeft een Netflix abonnement. Disney+ is de derde grootste streamingdienst in Nederland. Amazon Prime en Viaplay hebben ook een groot aandeel op de Nederlandse markt.

ACM verbiedt overname Talpa door RTL definitief

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) verbiedt de overname van Talpa door RTL omdat er anders een te machtige partij ontstaat in het medialandschap. De toezichthouder licht zijn eerder genomen besluit vandaag toe.

Als de overname door zou gaan leidt dat tot hogere prijzen voor televisieadvertenties en voor de doorgifte van de zenders via telecommunicatiebedrijven. Uiteindelijk komen die hogere prijzen bij de consument terecht. RTL en Talpa hebben in december nog voorstellen gedaan om de problemen weg te nemen. Maar die oorstellen zijn volgens de ACM onvoldoende.

Als RTL en Talpa samen zouden gaan, hebben adverteerders weinig andere mogelijkheden om op televisiezenders te adverteren. Dat zou betekenen dat RTL/Talpa de prijzen kan verhogen. Daarbij is de Ster met haar reclame op de publieke (NPO)zenders niet in staat voldoende tegenwicht te bieden. Hogere advertentieprijzen leiden uiteindelijk tot hogere prijzen voor consumenten.

Adverteerders en mediabureaus hebben aangegeven dat zij nog steeds grote verschillen zien tussen online advertenties en advertenties op televisie. Zij geven ook aan dat reclame op televisie cruciaal is voor de marketing van producten voor consumenten. Dat betekent dat als de prijzen van televisie-advertenties stijgen, adverteerders niet kunnen uitwijken naar online advertenties. De prijzen van online advertenties houden de prijzen van televisieadvertenties dan ook niet in toom, in ieder geval op dit moment en in de komende jaren. Daardoor zou de combinatie RTL/Talpa de prijzen voor televisiereclame ongestraft kunnen verhogen.

De ACM ziet ook dat bedrijven steeds meer geld besteden aan online reclame. Maar dat gaat meestal niet ten koste van hun advertentiebudgetten voor radio of televisie. De ACM verwacht dat televisiereclame ook komende jaren in Nederland een belangrijke en een zelfstandige markt blijft.

Telecomaanbieders zoals KPN of VodafoneZiggo, nemen commerciële tv-zenders op in hun zenderaanbod. Ze zouden na de overname niet om RTL/Talpa heen kunnen. Dat is nu al lastig, want het opnemen van RTL of Talpa in het zenderaanbod betekent dat consumenten naar een andere telecomaanbieder gaan. Als de overname door zou gaan, dan verslechtert de onderhandelingspositie van telecomaanbieders. De combinatie RTL/Talpa kan na de overname dan ook hogere prijzen rekenen. Dat betekent, zegt de ACM, dat consumenten meer gaan betalen voor een televisieabonnement.

Paul de Leeuw draagt werkarchief over aan Beeld & Geluid

Beeld & Geluid ontving het werkarchief van Paul de Leeuw uit handen van de televisiepresentator en producent MediaLane. Dat maakte De Leeuw vanochtend bekend in zijn podcast De Leeuw lult verder, op NPO Radio 5. De collectie omvat onder andere scripts, setfoto’s, repetities, opnamen van zijn radioprogramma’s en vele video’s.
 
Dankzij de collectie worden onderzoekers en makers een complete blik gegund op de processen van een van Nederlands bekendste makers Paul de Leeuw. Scripts, repetities, (out)takes en losse camera-opnamen (iso's) van meercamera-programma's laten nauwkeurig De Leeuws werkproces zien. Zo beschikt het instituut voor media door deze schenking onder andere over materiaal van Bob’s Palace (later De scheeuw van de leeuw), repetities van de populaire sitcom Seth & Fiona, de radioshow De Leeuw wordt wakker en takes van Bob en Annie uit De schreeuw van de leeuw. Ook De Leeuws cabaretvoorstelling 'Wie plukt mij', die nooit is uitgezonden, is onderdeel van de schenking.
 
Een deel van het werkarchief is inmiddels gedigitaliseerd en te vinden via DAAN, het digitale archief van Beeld & Geluid.

Ster in 2021 een omzet gerealiseerd van 200 miljoen euro

 

Ster droeg in 2021 187 miljoen euro bij aan de mediabegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor de publieke omroep, een stijging ten opzichte van een jaar eerder.

De afdracht van 187 miljoen euro aan het ministerie is 34 miljoen euro hoger dan over 2020, 22 miljoen euro meer dan begroot door het ministerie en 16 miljoen euro meer dan begroot door Ster. In totaal heeft
 
Deze stijging heeft meerdere oorzaken, zo konden de door COVID-19 verschoven evenementen, zoals het EK voetbal en de Olympische Spelen, in 2021 wel plaatsvinden. Deze evenementen boden organisaties legio mogelijkheden om een groot publiek te bereiken.
 
Op radio blijven vraag en omzet eveneens stijgen; de omzetresultaten liggen hier tot nu toe duidelijk boven die van het eerste kwartaal van 2021.
 
Tegelijkertijd met deze groei in vraag wordt in 2022 gestart met de geleidelijke afbouw van de commerciële televisiereclamezendtijd op de publieke omroep, zoals is bepaald door het kabinet. Tot 2027 wordt stapsgewijs toegewerkt naar een halvering van het jaarlijks wettelijk toegestane maximum aantal televisiereclameminuten, van 10 procent naar 5 procent, op de lineaire tv-aanbodkanalen van de NPO.

Raad voor Cultuur: rapport criteria publieke omroepen biedt geen soelaas

Het rapport dat voormalig minister Slob (Media) vorig jaar liet opstellen over erkenningscriteria voor publieke omroepen geeft geen goed antwoord op de vraag hoe maatschappelijke binding van omroepen juridisch houdbaar getoetst kan worden.

Dat schrijft de Raad voor Cultuur in een advies aan staatssecretaris Uslu van Cultuur en Media. Haar voorganger had de raad gevraagd om op het rapport te reflecteren. Het rapport, dat is opgesteld door adviesbureau AEF, laat volgens de raad de wezenlijke vraag naar onderscheidende criteria voor erkenning van omroepen onbeantwoord.

Al het denkwerk, adviezen en rapporten over dit onderwerp overziend, moet volgens de raad de conclusie onder ogen worden gezien dat zulke criteria eenvoudigweg niet vindbaar zijn. Dit laat onverlet dat het omroepbestel op termijn niet goed houdbaar is.

De huidige regels maken namelijk dat er steeds omroepen bij kunnen komen, terwijl er zelden een uit het bestel verdwijnt. De beheers- en bestuurbaarheid van het bestel komt hierdoor in het geding. Tegelijkertijd blijkt dat met name de grotere omroepen zich meer en meer op algemeen publiek richten en minder op hun oorspronkelijke doelgroep. Hierdoor verwordt het programma-aanbod tot steeds meer van hetzelfde, terwijl het juist de bedoeling was dat vanuit verschillende omroepen een pluriform aanbod ontstaat.

Voor de houdbaarheid van het bestel zijn volgens de raad daarom andere maatregelen nodig. Beheers- en bestuurbaarheid kan volgens de raad worden bereikt door het aantal omroepverenigingen aan een maximum te binden. Daaraan gekoppeld adviseert de raad een meer nadrukkelijke interne regie door de NPO op de pluriformiteit van het aanbod.

Die regie op genre- en programmaniveau is naar het oordeel van de raad nodig om fijnmazig de samenleving te kunnen bedienen en om flexibel in te kunnen spelen op actuele veranderingen in die samenleving.

Foto Anefo

Al circa 1 miljoen huishoudens zonder tv-abonnement

Ongeveer een miljoen huishoudens in Nederland hebben geen televisie-abonnement. Het aantal televisie-abonnementen is sinds 2014 langzaam maar gestaag blijven dalen, en is eind 2021 gezakt tot 7,3 miljoen, zo blijkt uit de nieuwste Telecommonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Het aantal televisie-abonnementen was tot begin 2014 jarenlang stabiel. Begin dat jaar waren er in Nederland 7,7 miljoen televisie-abonnementen. Destijds waren er volgens het CBS 7,6 miljoen huishoudens; inmiddels zijn dat er 8,1 miljoen. Daarvan hebben er circa 1 miljoen geen televisie-abonnement, want van de 7,3 miljoen van eind 2021 is een deel voor zakelijke afnemers.

Diepgaand onderzoek nodig naar fusie RTL-Talpa

Er is een diepgaand onderzoek nodig naar de fusie van de mediabedrijven RTL en Talpa. Uit het eerste onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) blijkt dat de fusie van deze twee grote media-organisaties negatieve gevolgen kan hebben voor prijs, kwaliteit en innovatie.

Het vervolgonderzoek gaat onder andere over de gevolgen voor adverteerders, voor producenten van televisieprogramma’s, voor distributeurs van televisiekanalen en uiteindelijk voor de consument.

Het inkopen en produceren van televisieprogramma’s, het samenstellen en verspreiden van televisiekanalen en de verkoop van advertenties op die kanalen zijn nauw met elkaar verweven. RTL en Talpa concurreren momenteel met elkaar op al deze gebieden. Samen zijn RTL en Talpa ook veruit de grootste aanbieder van zendtijd voor televisieadvertenties. Uit de reactie van de toezichthouder blijkt dat vooral adverteerders zich zorgen maken over prijsopdrijving.

Daarnaast krijgen distributeurs van televisiekanalen zoals VodafoneZiggo en KPN bij hun onderhandelingen straks te maken met één grote aanbieder, in plaats van twee. Onderzoek moet uitwijzen of RTL/Talpa daardoor hogere prijzen kan afdwingen. Dat kan er uiteindelijk toe leiden dat consumenten meer moeten betalen voor televisie.

RTL en Talpa kopen programma’s in bij andere producenten en maken zelf programma’s. Ook daar is meer onderzoek naar nodig, zegt de ACM. Een vraag is of RTL/Talpa na de overname meer zelf gaat produceren, waardoor andere producenten minder kansen krijgen.

RTL en Talpa gaan nu eerst een vergunning aanvragen. Daarna gaat de ACM verder met haar onderzoek.

NPO viert tv-geschiedenis met speciale programma’s

Een keur aan nieuwe en speciaal samengestelde programma’s: daarmee viert NPO van vrijdag 1 tot en met maandag 4 oktober de rijke Nederlandse televisiegeschiedenis. Precies 70 jaar nadat de eerste Nederlandse televisie-uitzending vanuit Bussum werd uitgezonden, staan de NPO-netten, NPO Start en online kanalen in het teken van spraakmakende televisieprogramma’s die Nederland hebben geïnformeerd, ontspannen en verbonden.

Welkom bij 70 jaar KinderTV (NTR, zaterdag 2 oktober, 13.40 uur, NPO Zapp)  

Eenmalige special in lijn met de eerdere Welkom-series (Welkom bij de Romeinen, Welkom in de Gouden Eeuw etc.) met Ilse Warringa, Alex Klaasen, Paul Groot, Bianca Krijgsman, Gijs de Lange, Ellen Pieters, Remko Vrijdag, Stefan de Walle, Gijs de Lange, Laus Steenbeeke, Rutger de Bekker en Plien van Bennekom.

Van Bassie tot Adriaan (Paul Groot en Stefan de Walle), van Theo tot Thea (Alex Klaasen en Ellen Pieters), van Ria Bremer tot Pippi Langkous (Plien van Bennekom en Bianca Krijgsman) en van Joost Prins tot Wieteke van Dort (Remko Vrijdag en Ilse Warringa). We gaan in snel tempo door zeventig jaar roerige, vrolijke, opruiende en oergeestige kinder-tv van eigen bodem.

Het Beste Van 70 jaar KinderTV (NTR, zaterdag 2 oktober, 14.15 uur, NPO Zapp)   

Met natte haartjes op de bank kijken naar De Fabeltjeskrant, Pipo de Clown, De Zevensprong, Loenatik of The Voice Kids. Van welke generatie je ook bent; iedereen heeft zijn eigen herinneringen aan de Nederlandse kindertelevisie. In dit programma geven we een overzicht van de meest spraakmakende, bijzondere, verrassende en populaire kinderprogramma’s van de afgelopen zeventig jaar. Twaalf bekende Nederlanders genieten een uur lang van bijzondere fragmenten. Ze delen hun vrolijke herinneringen en vertellen verrassende anekdotes. Het beste van 70 jaar kindertelevisie is een echt familieprogramma, met aansprekende gasten voor jong en oud.  

Sport: Wat ging er door je heen? (NOS, zaterdag 2 oktober, 17.20 uur, NPO 1) 

70 jaar televisie betekent ook 70 jaar sport op tv. In Wat ging er door je heen? wordt ingezoomd op het bij sportprestaties onmisbare interview; hoe zich dat in de loop der jaren ontwikkeld heeft.

Van de strak in het pak gestoken reporters met een pijp in de mond die door de sporters nog met 'meneer' en 'u' werden aangesproken tot een voetballer die bij de interviewer op schoot kruipt. Van de atleet die verguld is met elke vorm van aandacht tot – jaren later – het gevecht om een quoteje van een sporter met zonnebril en koptelefoon in de mixed zone.

Met tal van bekende en onbekende vraaggesprekken, beklijvende interviews die onthullen, ontroeren en schuren. We zien tranen, woede en een lach van oor tot oor vlak voor en vlak na sportieve hoogte- en dieptepunten. Met onder meer het gesprek tussen Kees Jansma en Willem van Hanegem, waarin De Kromme het even te veel wordt als duidelijk is dat hij niet meegaat naar het WK 1978 in Argentinië, Gerrie Knetemann die breekt in gesprek met Mart Smeets na de Amstel Gold Race van 1985, Wesley Sneijder op schoot bij Jack van Gelder op het WK 2014 en een ontroerend openhartige Daley Blind na de hartproblemen van Christian Eriksen tijdens het EK in 2021.

70 jaar TV: Consumentenprogramma's van Exota tot Woekerpolis / 70 jaar TV: Met het Mes op Tafel over Consumentenprogramma's (MAX, zaterdag 2 oktober, 17.35 uur, NPO 2) 

Consumenten- en servicetelevisie is een tv-genre dat sinds de eerste uitzending van het VARA-programma Koning Klant in 1965 ongekend populair is. In het eerste deel van deze speciale uitzending blikken we met de kijker terug op spraakmakende fragmenten uit de diverse consumentenprogramma’s van de afgelopen decennia die grote impact hadden. Programma's als De Ombudsman, Koning Klant, Ook dat nog en later ook Radar, Kassa en Meldpunt. Wie herinnert zich niet de 'Exota-affaire' over het vermeende gevaar van ontploffende limonade-flessen in 1970. En de 'Woekerpolissen'; bedrieglijke financiële producten die mensen grote geldzorgen opleverden.

Vervolgens zullen, in een speciale aflevering van Met het Mes op Tafel, presentatoren van verschillende consumentenprogramma’s de degens kruisen. Onder leiding van Herman van der Zandt spelen de drie duo’s het spel, met vragen over consumentenprogramma’s, presentatoren, muziek en ontwikkelingen uit de televisiegeschiedenis van de afgelopen 70 jaar. Zowel van publieke omroepen als van commerciële zenders. Deelnemers zijn onder meer Antoinette Hertsenberg, Kees van der Spek, Pieter Storms en Bavo Galama.

70 jaar tv: Satire van A tot Z (VPRO, zaterdag 2 oktober, 22.05 uur, NPO 3) 

In 70 jaar tv: Satire van A tot Z leidt comedian Ronald Snijders de kijker aan de hand van het alfabet kriskras door de rijke historie van 70 jaar Nederlandse televisiesatire. Van de A van Actualiteit tot de Z van Zondag met Lubach en Zo Is Het Toevallig Ook Nog Eens een Keer, langs de O van Ophef, de I van Imitaties en via de K van Kopspijkers, Koot & Bie en Koningshuis, naar de M van moslims en de W van Woke. Twee uur bomvol klassiekers én verrassende fragmenten uit 70 jaar satirische televisiegeschiedenis.

70 Jaar TV: Je Beste Vriend (MAX, zaterdag 2 oktober, 0.00 uur, NPO 1) 

70 Jaar TV: Je Beste Vriend is een serie over televisie, het medium dat in oktober zeventig jaar bestaat; over het verleden, het heden én de toekomst. In vier afleveringen laat 70 Jaar TV: Je Beste Vriend zien welke rol de kijkbuis heeft gespeeld in het leven van de naoorlogse Nederlander. Het is een ode aan 70 jaar vriendschap tussen de kijker en de televisie, een gewaardeerde huisgenoot. Een serie waarin de passie voor het medium naar voren komt. Elke aflevering heeft een ander thema: tv als trooster, onruststoker, verhalenverteller en nar. Voor dit programma sprak tv-chroniqueur Han Peekel een groot aantal televisiemakers.

70 jaar tv: Levensbeschouwing - Het Religie-journaal 1951-1968 (EO, zondag 3 oktober, 9.00 uur, NPO 2) 

Na intro van Stef Bos nemen Jacobine Geel, Wilfred Kemp en Andries Knevel ons aan de hand langs historische fragmenten. Op die manier wordt het belang en de betekenis van levensbeschouwelijke televisie in kaart gebracht.

70 jaar tv: Levensbeschouwing - Wandelen met God (EO/KRO-NCRV, zondag 3 oktober, 9.25 uur, NPO 2) 

Met een verwijzing naar het bekende De wandeling-format praten Annemiek Schrijver, Sander de Kramer achtereenvolgens met drie gasten die ze eerder hebben gesproken over de betekenis van het uitzenden van levensbeschouwelijke gesprekken. Met onder anderen Prinses Irene en Herman Finkers.

70 jaar tv: Levensbeschouwing - Het Religie-journaal 1968-2000 (EO, zondag 3 oktober, 9.55 uur, NPO 2) 

Het vervolg van de historische reis.

70 jaar tv: Levensbeschouwing - Omhels het leven (EO, zondag 3 oktober, 10.15 uur, NPO 2) 

Verslag van de Prinsjesdag-viering 2021, waarin de verschillende religies die op dit moment in Nederland vertegenwoordigd zijn een rol hebben.

70 jaar tv: Levensbeschouwing - Het Religie-journaal 2000-2021 (EO, zondag 3 oktober, 10.45 uur, NPO 2) 

Het vervolg van de historische reis.

70 jaar tv: Levensbeschouwing - Heeft God toekomst op tv? (EO, zondag 3 oktober, 11.05 uur, NPO 2) 

Frénk van der Linden gaat in gesprek met Katholiek media-mens Leo Fijen, Rabbijn Marianne van Praag, EO presentator Jurjen ten Brinke en Imam Azzedine Karrat over het belang van levensbeschouwelijke televisie en hoe dat in de toekomst vorm zou kunnen krijgen.

70 jaar TV: Kunst & Cultuur (NTR, zondag 3 oktober, 14.00 uur, NPO 2) 

Talkshow gepresenteerd door Dieuwertje Blok en Özcan Akyol. Het programma duurt 2 uur en 50 minuten en is onderverdeeld in vier sub-onderwerpen: Beeldende Kunst, Literatuur, Podiumkunsten en Muziek. Er schuiven steeds andere gasten aan en uiteraard zijn er veel fragmenten uit de omroeparchieven.

70 jaar tv: Vreemder dan fictie (VPRO, zondag 3 oktober, 19.15 uur, NPO 2) 

De Nederlandse documentaire is een begrip in binnen- en buitenland. In 70 jaar tv: Vreemder dan fictie gaan Sinan Can en Nicolaas Veul in gesprek over de veelzijdigheid van de Nederlandse documentaire. Ze praten met grootmeesters die het landschap hebben veranderd: Heddy Honigmann, Cherry Duyns, Michiel van Erp, Ester Gould en Sarah Sylbing, Gülsah Dogan en Tom Fassaert. Hun werk leert ons mensen kennen. Met een hoofdrol voor de man in de straat, het buitenbeentje, de paradijsvogel of de uitblinker weet hun werk ons te raken, te verbazen en te ontroeren. Want de verhalen uit de werkelijkheid zijn vaak vreemder dan fictie.

70 jaar Televisie en Politiek (NTR, zondag 3 oktober, 20.35 uur, NPO 2) 

De parlementaire journalistiek is in de jaren ’50, de beginjaren van de televisie, nog uiterst gedienstig. Kritische vragen worden niet gesteld en politici worden met fluwelen handschoenen benaderd.

Elke politieke partij kan terecht bij zijn eigen zuil: de PvdA bij Achter het Nieuws (VARA), de ARP bij Hier en NU (NCRV), de KVP bij Brandpunt (KVP). Halverwege de jaren ’60 zet de ontzuiling in en wordt de televisiejournalistiek kritisch. Politici worden op televisie ter verantwoording geroepen. Met de komst van Den Haag Vandaag (NOS) in 1970 wordt er dagelijks verslag gedaan van politieke ontwikkelingen.

Als reactie op al te kritische journalisten richten politieke partijen en ministeries hoge muren op van voorlichters en spindoctors. Door de aanwezigheid van veel cameraploegen in de Tweede Kamer lijkt de kloof tussen burger en politiek verkleind. Maar door het veelvuldig gebruik van ingestudeerde antwoorden lijkt die kloof eerder te zijn vergroot.

Sprekers: o.a. oud-politicus Hans Wiegel en Ton Elias (oud-journalist, oud-mediatrainer en oud-politicus) en Henk van Hoorn, oud-journalist.

Je zou het moeten weten (AVROTROS, zondag 3 oktober, 21.25 uur, NPO 1)
In zwart-wit, één net en een paar uur per week. Zo begon het televisie kijken in Nederland in 1951. Nu, 70 jaar later, is tv kijken niet weg te denken uit ons dagelijks leven. In het spelprogramma Je zou het moeten weten neemt Harm Edens de kijker mee terug in onze televisiegeschiedenis. Wat is er zoal voorbijgekomen in de afgelopen 70 jaar op de Nederlandse televisie? En vooral, wat weten we hier nog van? Vanaf 3 oktober staat de zondagavond in het teken van herkenning, verbazing en humor. Kortom; veel ‘oh ja!’ en ‘oh ja?’

70 jaar tv: Achtergronden bij het nieuws (KRO-NCRV, zondag 3 oktober, 22.05 uur, NPO 2) 

Al zeventig jaar nemen de verslaggevers van de actualiteitenrubrieken de kijker mee op reis. In binnen- en buitenland. Van de val van Saigon tot de bonnetjesaffaire in Den Haag. Presentator Sven Kockelmann leidt de kijker in het KRO-NCRV programma 70 jaar tv: Achtergronden bij het nieuws langs opvallende en bijzondere fragmenten van de vele reportages die de afgelopen jaren werden gemaakt. Kritisch, tegels lichtend, registrerend, stuitend op misstanden en prachtige verhalen.

Het beste van… drama (AVROTROS, zondag 3 oktober, 23.15 uur, NPO 3) 

De televisie bestaat 70 jaar en dat vieren we! We kijken naar de leukste en meest indrukwekkende drama-momenten van 70 jaar Nederlandse televisie. In de studio ontvangen we een groot aantal gasten, zoals Victor Reinier, Peter Römer, Hetty Heyting, Willeke Alberti en Barrie Stevens. Zij bekijken de meest indrukwekkende series en halen herinneringen op. Jeugdseries, komedie en crime komen allemaal aan bod. Van Ja zuster, Nee zuster tot Goede Tijden, Slechte Tijden, van Pipo de Clown tot Baantjer, in vogelvlucht gaan we door de rijke geschiedenis van het Nederlandse drama.

70 jaar tv: Persoonlijke verhalen (KRO-NCRV, maandag 4 oktober, 18.50 uur, NPO 2) 

In 70 jaar tv: Persoonlijke verhalen maakt Anita Witzier, vanuit het oog van de kijker, een reis door het verleden van de Nederlandse televisie. Ze bezoekt mensen voor wie een bepaald tv-programma of fragment veel heeft betekend en soms zelfs bepalend is geweest voor hun verdere leven.

Zo heeft Anita een ontmoeting met een man voor wie het indrukwekkende gesprek van Paul de Leeuw met muzikant en Aids-patient Rene Klijn destijds een keerpunt in de acceptatie en het bespreekbaar maken van de ziekte die zijn omgeving teisterde. Ook spreekt Anita met de jonge Mart en zijn moeder. Door het zien van het eerste seizoen van ‘Hij is een Zij’ besefte Mart dat hij zelf ook transgender is. Mart deelde zijn persoonlijke en indrukwekkende verhaal een aantal jaren geleden bij ´Hello Goodbye´ waarmee hij op zijn beurt ook weer mensen inspireerde. En met Robert ten Brink heeft Anita een gesprek over de impact van liefdesprogramma’s.

Het programma Over mijn lijk heeft bij veel kijkers een onvergetelijke indruk achtergelaten. Yvon Jaspers, die het programma ook gepresenteerd heeft, gaat langs bij kijker Jopie. Jopie verloor haar man en bij de verwerking van het verlies werd, en wordt zij nog steeds, geïnspireerd door Elmar, die te zien was in het eerste seizoen van Over mijn lijk. Met Patrick Lodiers, een van de oud-presentatoren van het programma, praat Yvon over de impact van Over mijn lijk.

Joris Linssen stapt voor 70 jaar tv: Persoonlijke verhalen opnieuw in de beroemde Taxi, samen met mediahistoricus Huub Wijfjes. Gedurende de uitzending praten de twee over de historische ontwikkeling van het Human Interest-genre op TV, van de jaren vijftig tot nu. Doorspekt met veel archiefbeeld nemen ze ons mee terug naar verleden en heden.

70 jaar tv: special College Tour (KRO-NCRV, maandag 4 oktober, 20.35 uur, NPO 2) 

Speciaal voor de NPO-brede viering van 70 jaar Nederlandse televisie is er een speciale uitzending van College Tour met als gast Evan Spiegel, de oprichter en CEO van Snapchat. Studenten gaan met hem in gesprek over het veranderende medialandschap, de toekomst van televisie, original content en de steeds groter wordende invloed van social media.

70 jaar tv LIVE! U was erbij… thuis (NOS, maandag 4 oktober, 21.30 uur, NPO 1) 

Als geen ander medium slaagt televisie erin om de kijker thuis het gevoel te geven erbij te zijn. In deze uitzending wordt de kijker meegenomen in de ontwikkeling van rechtstreekse programma’s op de Nederlandse televisie.

Mee kunnen vieren, mee rouwen en meedoen. Zoals bij de eerste live Koninginnedag, in 1961 met Dick Passchier bij het defilé voor Paleis Soestdijk. De koninklijke huwelijken, begrafenissen en inhuldigingen. De marathon-inzamelingsuitzending Open het Dorp, in 1962 met Mies Bouwman. Ook is er aandacht voor hoe de tanende belangstelling voor de Nationale Dodenherdenking werd gekeerd door deze rechtstreeks uit te gaan zenden. Verder komt ook onder andere de thuiskomst van de slachtoffers van de ramp met de MH 17 voorbij. Herman van der Zandt voert de kijker langs de hoogtepunten van zeven decennia aan rechtstreekse televisie-uitzendingen.

Karbonkel – The ugly truth (NTR, maandag 4 oktober, 22.20 uur, NPO 3)  

Karbonkel, een griezelig cultfenomeen. Van 1994 tot 2002 was Karbonkel te zien in de kinderserie Ik, Mik, Loreland. Veel kinderen waren als de dood voor Karbonkel, wat resulteerde in klaslokalen vol huilende kinderen, ontelbare nachtmerries en woedende ouders. Maar wat hebben al die negatieve en hatelijke reacties met Karbonkel zelf gedaan? Hoe was het voor hem om de meest gehate kinderfiguur aller tijden te zijn, en hoe heeft hij zichzelf weer omhooggetrokken uit die donkere diepe put van ellende, drank en drugs?

Historische televisieprogrammering

Naast de eerder genoemde programma’s is tijdens het lange themaweekend ook een schat aan historische programma’s te zien: programma’s die elk typerend zijn geweest voor het Nederlands medialandschap. In de nacht van zaterdag 2 op zondag 3 oktober zijn de beste afleveringen te zien van dramaseries zoals Unit 13, Mensen zoals jij en ik en Waaldrecht op NPO 1. Op NPO 2 extra zijn in de nacht van vrijdag 1 op zaterdag 2 oktober hoogtepunten te zien uit het Toppop-archief. In de nacht van zondag 3 op maandag 4 oktober zijn op NPO 2 extra de beste documentaires van de afgelopen 70 jaar te zien. Maandag 4 oktober worden op NPO 2 in verband met dierendag tussen 9.00 en 16.00 uur programma’s over dieren uit de afgelopen 70 jaar uitgezonden; van heel oud (Wie wil er mijn marmotje zien) tot recent (Het echte leven in de dierentuin). Op NPO Start wordt een collectiepagina rond 70 jaar Nederlandse televisie ingericht waar alle programma’s rond dit thema te zien zijn, waaronder 15 afleveringen van Theo en Thea.

Foto Anefo

 

Nieuwe fragmenten Ja zuster, nee zuster duiken op in archief

Een aantal nieuwe beelden van de populaire serie Ja zuster, nee zuster is onlangs in de archieven van de Vlaamse collega’s van de VRT ontdekt door historicus Reinier Wels. 

Het gaat om drie videoclips behorende bij de liedjes: 'Bello', 'Harry wat heb je met je haar gedaan' en ‘Stroei Voei’. De gevonden fragmenten uit Ja zuster, nee zuster, aangevuld met een een aantal andere hervonden parels, zijn voor het eerst voor het publiek te zien tijdens Dutch Media Week op zaterdag 2 oktober in het programma Terug van weggeweest dat Beeld en Geluid organiseert in Filmtheater Hilversum. De gevonden fragmenten zijn vanaf 3 oktober te zien op de site van Beeld en Geluid over 70 jaar TV.
 
Het VARA-programma Ja zuster, nee zuster werd geschreven door Annie M.G. Schmidt, die voor de liedjes samenwerkte met Harry Bannink. Er werden tussen 1966-1968 twintig afleveringen gemaakt die wekelijks meer dan 6 miljoen kijkers trokken. Een hele aflevering van de serie is niet bewaard, aangezien het gebruikelijk was om in die tijd de videobanden voor een ander programma te hergebruiken. Alleen van de liedjes in de serie, op locatie opgenomen op film, is een aantal bewaard. Met deze gevonden fragmenten is weer een klein puzzelstukje toegevoegd aan de culturele erfenis van dit befaamde televisieprogramma over het "Rusthuis vol herrie".
 
In 1958 startte het filmarchief van de NTS. De meeste uitzendingen waren live en daar werd soms een zogenaamde telerecording van gemaakt. In de jaren zestig werden naast film steeds vaker videobanden gebruikt, die dus na gebruik vaak werden gewist of opnieuw werden gebruikt. Het vinden van verloren gewaande programma’s of filmrollen vergt tijd en specifieke kennis. Daarom zijn het vaak enthousiaste (amateur)historici die stuiten op de filmrollen of videobanden. Ze hebben vaak al uren in de archieven doorgebracht, televisiegidsen uitgeplozen om alle uitzendingen op een rij te hebben. Met de afleveringstitels, uitzenddata of andere details vinden ze soms aanknopingspunten, zoals nu het geval is met Ja zuster, nee zuster.
 
In het Filmtheater in Hilversum worden aanstaande zaterdag niet alleen liedjes uit Ja zuster, nee zuster (1968) vertoond maar ook de enige bewaard gebleven integrale uitzending van De Stratenmakeropzeeshow (1972) en De wondere wereld van Herman van Veen (1979). Het programma in het Filmtheater Hilversum is een initiatief van Reinier Wels. Een aantal beeldresearchers gaat in gesprek over de waarde van, en de verhalen áchter het teruggevonden materiaal. Kaarten zijn te koop via de site van Beeld en Geluid.

70 Jaar televisie bij Beeld en Geluid

Ter ere van het 75-jarig jubileum van de televisie staat Beeld en Geluid, samen met verschillende (omroep)partners, de komende maanden stil bij het verleden, het heden en de toekomst van televisie in Nederland. Met Mediacafés, events, colleges en talkshows over 70 jaar aan spraakmakende programma’s, trends in de televisiegeschiedenis en het Eurovisie Songfestival.

Het instituut voor media presenteert van half september tot half oktober een breed aanbod aan activiteiten. Een greep uit het programma:

Mediacollege Stem van de Straat (22, 23 en 24 september) 

Of ze er nu verstand van hebben of niet: Nederlanders hebben bijna overal een mening over. In dit Mediacollege vertelt Roel Maalderink, maker van de satirische serie Voxpop, over zijn visie op de voxpop en hoe het de afgelopen decennia een belangrijke positie in de (nieuws)media verwierf. Uiteraard illustreert hij zijn verhaal met beelden uit het archief van Beeld en Geluid.

College Tour vanuit Beeld en Geluid (1 oktober) 

Op vrijdag 1 oktober neemt Twan Huys, vanuit Beeld en Geluid, een aflevering van College Tour op met als bijzondere internationale gast Evan Spiegel, de oprichter en CEO van Snapchat. De speciale uitzending is te zien op maandag 4 oktober om 20:35 uur op NPO 2.

Carlo en Irene presenteren: 70 jaar samen TV kijken (3 oktober) 

Niemand minder dan Carlo Boszhard en Irene Moors nemen ons een hele middag mee in 70 jaar tv-amusement. Samen met de makers van toen en nu blikken ze terug op de meest spraakmakende programma’s van hun hand. Met mooie verhalen en fragmenten uit het archief van Beeld en Geluid. Met als gasten: Berend Boudewijn, Henk van Engen, Tineke de Nooij, Ivo Niehe, Bert van der Veer, Jack Spijkerman, Ad Visser, Ron Vergouwen en Owen Schumacher.

Expositie Eurovisie Songfestival (1 tot 10 oktober) 

Beeld en Geluid voegt diverse objecten van het Eurovisie Songfestival 2021 toe aan de collectie, zoals de kleding van de presentatoren, de presentatiedesk en ontwerpen voor decor, licht en geluid. De objecten zijn te zien in een tijdelijke expositie tijdens Dutch Media Week op de Gooische Brink in Hilversum.

Mediacafé 70 jaar TV Specials (1, 5 en 7 oktober) 

Drie nostalgische presentaties door mediajournalist en archiefonderzoeker Patrick Bremmers, over de Familie Knots, Fabeltjeskrant en Swiebertje. Met medewerking van Hetty Heyting als Tante Til.

Avond van de televisiejournalistiek (6 oktober) 

Bekende en deskundige gasten als Wouke van Scherrenburg, Ton Verlind en Eppo van Nispen tot Sevenaer blikken terug op de rijke historie van journalistieke titels op de Nederlandse televisie. Daarnaast bespreken zij de toekomst van deze vorm van (of dit platform voor) journalistiek in een veranderend medialandschap.

Mediacafé Kijk ons! (On)gewone Nederlanders op televisie (10 en 17 oktober) 

Televisie is niet alleen al 70 jaar een venster op de wereld, maar houdt ons ook een spiegel voor. Wie is ‘de Nederlander’ en wat drijft hem/haar? Bas Agterberg, conservator bij Beeld en Geluid, spreekt met documentairemakers Meral Uslu, Monique Nolten en Mildred Roethof en kijkt naar werk van onder andere Frans Bromet, Michiel van Erp en Jessica Villerius.

NPO viert 1 t/m 4 oktober 70 jaar Nederlandse televisie

Op 2 oktober 1951 werd de eerste officiële Nederlandse televisie-uitzending vanuit Bussum uitgezonden. Precies 70 jaar later viert de NPO de spraakmakende programma's die Nederland geïnformeerd, ontspannen en verbonden hebben. 

Kijk van vrijdag 1 tot en met maandag 4 oktober naar 70 jaar Nederlandse televisie waar op alle NPO-netten, NPO Start en de online kanalen tal van nieuwe, speciale programma's te zien zijn.
Naast 70 uur aan nieuwe programma's is ook een schat aan de beste programma's van de afgelopen 70 jaar te zien. Want televisie speelt anno 2021 nog steeds een belangrijke rol in het leven van het Nederlandse publiek, onder jong en oud. Dit blijkt uit onderzoek van DVJ Insights in opdracht van NPO*.
 
Nederlanders weten televisieprogramma's op waarde in te schatten. Zo is 81 procent van de ondervraagden van 13+ het eens met de stelling dat televisieprogramma's van alle tijden zijn. 74 procent schaart zich achter de stelling dat de programma's een constante factor zijn. De stelling dat televisieprogramma's onmisbaar zijn wordt door 62 procent van alle ondervraagden onderschreven; in de doelgroep 13-34 jaar is dit zelfs 63 procent.
 
Met de komst van streamingdiensten is het aanbod groter dan ooit. Nederlanders hebben de keuze uit een groot aantal internationale en nationale aanbieders waarbij ze zelf kiezen wat ze wanneer kijken. Toch geeft 56 procent van de ondervraagden aan dat ze streamingdiensten een toevoeging vinden aan het lineaire televisieaanbod, maar geen vervanging. Daarnaast verwacht 39 procent van de ondervraagde jongeren (13-34 jaar) juist dat ze in de toekomst meer televisieprogramma's gaan kijken.
 
Televisie en streamingdiensten zijn beide een bron van ontspanning. Zo kiest 32 procent van ondervraagden voor Nederlandse televisie als ze een avond willen ontspannen, tegenover 38 procent die kiest voor een streamingdienst. Als men thuis komt en wil weten wat er die dag gebeurd is, kiest 55% van de ondervraagden voor Nederlandse televisie, waarbij slechts 7 procent kiest voor een streamingdienst. Deze actualiteitenfunctie van televisie wordt tevens onderschreven door de keuze van 46 procent van de ondervraagden voor Nederlandse televisie als ze morgen willen kunnen meepraten over het meest besproken onderwerp van dat moment. 11% van de ondervraagden kiest hiervoor een streamingdienst.
 
70 jaar Nederlandse televisie heeft een grote schat aan uiteenlopende en memorabele programma's en momenten opgeleverd. Maar wat zijn de programma's, van zowel publieke als commerciële televisie, die Nederlanders het meest zijn bijgebleven?

1.    NOS Journaal
2.    Goede tijden, slechte tijden
3.    Boer zoekt Vrouw
4.    Swiebertje
5.    The Voice
6.    Wie is de Mol?
7.    Studio Sport
8.    De Wereld Draait Door
9.    Nieuwsuur
10.    EK/WK Voetbal

Naast programma's noemden de ondervraagden ook grote gebeurtenissen, zoals de maanlanding, moord op president Kennedy, 9/11, de MH17-ramp, corona-persconferenties en huwelijken en begrafenissen van het Koninklijk Huis. Ook specifieke sportmomenten werden regelmatig genoemd, waaronder momenten tijdens de elfstedentocht en de Tour de France.
 
Van vrijdag 1 tot en met maandag 4 oktober zijn 70 uur aan uiteenlopende nieuwe programma's rond het thema 70 jaar Nederlandse televisie te zien. Zo sprak tv-chroniqueur Han Peekel een groot aantal televisiemakers voor 70 Jaar TV: Je Beste Vriend (Omroep MAX): een ode aan 70 jaar vriendschap tussen de kijker en de televisie, een gewaardeerde huisgenoot. Een serie waarin de passie voor het medium naar voren komt. Elke aflevering heeft een ander thema: tv als trooster, onruststoker, verhalenverteller en nar.

Foto Anefo

NPO weet zich geen raad met jongere internetkijker

Heibel in Hilversum, waar de NPO directie een plan heeft gepresenteerd om de vergrijzing van de kijker tegen te gaan. Makers van met name journalistieke programma’s zijn in opstand gekomen tegen aanstaande bezuinigingen en het schrappen van programma’s als Andere Tijden. De plannen oogsten terechte kritiek: de NPO probeert een inhaalslag te maken met lineaire programmering, terwijl het zich zou moeten richten op de versterking van online programmering.

Televisiekijkend Nederland vergrijst in hoog tempo. Die ontwikkeling is al een tijdje gaande. Meer dan driekwart van de NPO-kijkers is inmiddels ouder dan 50, onder de 35 jaar kijkt men steeds minder televisie. ‘Nu is 80 procent van de kijkers ouder dan 50. Dat moet weer terug naar 70 procent’, zegt NPO-directeur Frans Klein in Nieuwsuur.

Uit De Stand van de Nieuwsmedia, een onderzoek van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, bleek vorig jaar al de toenemende verschillen in kijkgedrag tussen ouderen en jongeren. 65-plussers kijken gemiddeld meer dan 4,5 uur televisie per dag (direct en uitgesteld), mensen onder de 20 minder dan een uur. Zes jaar eerder keken mensen onder de twintig nog twee uur per dag televisie. Jongere kijkers nemen vaker hun toevlucht tot video on demand.

Het kijkgedrag van alle Nederlanders is drastisch veranderd met de komst van online videodiensten als YouTube, Netflix en Disney Plus. De recente aanwas van Videoland wijst er ook op dat kijkers de regie veel meer in eigen hand willen hebben. De jongere kijker shopt dus bij veel meer zenders dan in het verleden het geval was. 

Foto Anefo

Raad voor Cultuur adviseert positief over publieke omroepen

De Raad voor Cultuur adviseert demissionair minister Slob (Media) om nieuwkomers ON! en ZWART een voorlopige erkenning te geven voor het publieke omroepbestel. Ook aanvragen van de overige publieke omroepen krijgen een positief advies.

De raad plaatst wel kritische kanttekeningen bij de regels voor toelating. Een open bestel is alleen houdbaar als er duidelijke en eenduidige criteria komen voor toe- en uittreding, waarschuwt de raad.

De raad hecht er sterk aan dat de publiek omroep een podium blijft waar alle mogelijke stemmen gehoord worden. De nieuwe omroepen ON! en ZWART zijn volgens de raad van toegevoegde waarde, omdat zij een herkenbare stroming vertegenwoordigen, nieuwe doelgroepen bedienen en de verscheidenheid van het aanbod vergroten. De raad wijst daarbij wel expliciet op het belang van journalistieke waarden voor het vertrouwen in het publieke omroepbestel. Daarin past het om op basis van feiten andere visies en opinies te brengen. Maar het is volgens de raad van belang dat ON! zich distantieert van de structurele diskwalificatie van NOS als onafhankelijke nieuwsvoorziening.

De raad toetste op verzoek van minister Slob de aanvragen om erkenning van alle publieke omroepen voor de concessieperiode 2022-2026. De raad heeft getoetst of zij op de één of andere wijze bijdragen aan de pluriformiteit en de publieke media-opdracht. Dat is het geval, vindt de raad. De raad waarschuwt wel dat wat de kijker en luisteraar in praktijk krijgt voorgeschoteld minder pluriform is, dan je op basis van de plannen zou verwachten. Ook viel op dat de plannen van de omroepen nogal verschillen; met name waar het de uitwerking en de mate van concreetheid betreft.

De huidige aspirant-omroepen PowNed, WNL en HUMAN, hebben volgens de raad de afgelopen erkenningsperiode hun toegevoegde waarde bewezen. In de nieuwe periode moeten zij een samenwerkingsomroep vormen met een van de zes reeds erkende omroepen: AVROTROS, KRO-NCRV, BNNVARA, EO, MAX en VPRO.

Foto Anefo

Loeki komt terug

 

Loeki de Leeuw, die jarenlang te zien was rondom de reclameblokken van Ster, keert terug. De populaire leeuw zal dit jaar nog te zien zijn op tv.

Ster-directeur Frank Volmer: ‘Ster is fan van Loeki en ziet zichzelf door de gedeelde historie onlosmakelijk verbonden met het leeuwtje. We vinden het dan ook ontzettend leuk dat Loeki nu officieel onderdeel van Ster is.‘
 
De reclameleeuw verdween in 2004 van de buis maar bleef geliefd, zo bleek onder meer uit een petitie van NPO Radio 2 en de terugkerende vragen die Ster over de leeuw ontvangt. Naast zijn populariteit dient de reclameleeuw ook een praktisch doel: Ster heeft de plicht het reclameblok duidelijk te onderscheiden van de NPO-programmering en zet zich voortdurend in om reclameblokken aantrekkelijk te maken.

De terugkeer van het populaire leeuwtje is het resultaat van een overeenkomst tussen Ster en de eigenaar van Loeki, Louise Geesink. Loeki is voor zijn terugkeer door Geesink Studio in een nieuw jasje gestoken, maar zal door iedereen herkend worden.

De eerste Loeki-filmpjes zullen dit jaar nog op de Nederlandse televisie worden uitgezonden. 2021 is met alle sportevenementen een belangrijk reclamejaar voor veel merken. Daarom is de reclameleeuw in ieder geval aankomende sportzomer, die in juni start met het EK voetbal, op tv te zien.

NLPO gaat verder als enige sectororganisatie lokale omroep

De ruim 240 lokale publieke omroepen in Nederland hebben sinds afgelopen zaterdag nog maar één sectororganisatie: de stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO). Met grote meerderheid hebben de omroepen hiertoe besloten. Met die keuze komt een einde aan de Organisatie Lokale Omroepen Nederland (OLON), die als vereniging tot 2015 nog de collectieve belangen van de lokale omroepen behartigde, maar sindsdien al haar taken en verantwoordelijkheden aan de stichting heeft overgedragen.

De uitdagingen voor de NLPO zijn niet mals. Meer dan twee derde van de lokale omroepen verkeert volgens het Commissariaat voor de Media al jaren in financiële nood. Daardoor kunnen ze hun functies lang niet overal in Nederland goed uitvoeren. Bovendien zijn de verschillen tussen lokale omroepen enorm en wordt er, als gevolg van de toenemende belangstelling voor nieuws van dichtbij, van alle kanten aan de lokale omroep getrokken. Visch ziet daarom ook een groeiende verantwoordelijkheid voor de NLPO: “Als sector vragen we om serieus meer geld en alle signalen wijzen inmiddels de goede kant uit. Dat betekent dat we ons als sectororganisatie ook op die manier moeten gaan verhouden en daarbij helpt het natuurlijk als er één duidelijk en goed georganiseerd aanspreekpunt is voor partijen. Overigens niet alleen als het gaat over geld, maar bijvoorbeeld ook over de wettelijke taak, technische voorzieningen en samenwerking binnen het bestel.”

De NLPO organiseert binnen de sector inspraak en zoekt naar overeenstemming en draagvlak door middel van een College van Omroepen. De stichting organiseert bovendien per jaar meerdere bijeenkomsten en faciliteert klankbordgroepen over uiteenlopende beleidsthema’s. Visch: “Niet de sectororganisatie bepaalt de doelen, maar de omroepen doen dit gezamenlijk. Omroepen hebben een stem in de standpunten en visie. De NLPO legt niets op, maar organiseert met en voor de omroepen het gesprek met alle partijen.”

Minister Slob steunt publieke omroep met 19 miljoen vanwege corona-kosten

Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) stelt 19 miljoen euro extra ter beschikking aan de landelijke publieke omroep om de kosten te dekken die de omroep dit jaar heeft moeten maken door de uitbraak van corona. Deze bijdrage maakt deel uit van het derde noodpakket van het kabinet.

Minister Slob: ‘Onafhankelijke, betrouwbare en toegankelijke informatie is cruciaal in deze coronatijd. De publieke omroep heeft hierin een essentiële rol gespeeld. Tegelijk kwam de omroep voor extra kosten te staan. Met deze steun kan de omroep zijn publieke taak blijven uitvoeren.’

Tijdens de crisis heeft de publieke omroep nieuwe programma’s gemaakt, zoals Frontberichten en het Ouderenjournaal. Programma’s zijn voortgezet tijdens de zomer, zoals Op1 en Goedemorgen Nederland. Evenementen zoals het Prinsengrachtconcert zijn in aangepaste vorm uitgezonden.
Ondertussen leidden de corona-maatregelen tot onvermijdelijke extra kosten. Evenementen zijn weggevallen, maar contractuele verplichtingen moesten worden voldaan en vrijgevallen tijdblokken gevuld. Programma’s konden niet worden afgemaakt, waarvoor andere programmering moest worden ontwikkeld. Vanwege de 1,5-meter beperkingen waren aanpassingen nodig in studio’s, draaischema’s en de inzet van mensen. Een deel van de extra kosten vangt de publieke omroep zelf op door onder meer een beroep te doen op zijn reserves.

Met ‘NPO Samen’ kijk je tv op afstand, maar toch met elkaar

NPO lanceert NPO Samen. Deze nieuwe functionaliteit maakt het voor iedereen mogelijk om via NPO Start met meerdere mensen tegelijk een NPO-programma te kijken en er via de webcam samen direct over te chatten.

Voor NPO Samen werkt de NPO samen met technologiebedrijf Sceenic, dat vorig najaar als één van de drie winnaars uit de bus kwam bij de Innovatie Challenge rond het Eurovisie Songfestival, een wedstrijd waarbij werd gezocht naar vernieuwende interactieve toepassingen.

Hoewel het Songfestival zelf is uitgesteld, heeft de NPO de toepassing samen met Sceenic verder uitgewerkt, met NPO.nl/Samen als resultaat. De toepassing is de komende maanden als experiment beschikbaar voor vele programma’s van de Publieke Omroep die via NPO.nl beschikbaar zijn.

Ga op NPO.nl op zoek naar het programma dat je samen met anderen wil gaan kijken, zet je webcam aan en klik op het ‘Kijk samen’-icoon. Er verschijnt een scherm waar je je naam kunt invullen. Daarna treed je de NPO Samen-omgeving binnen. Zet het geluid van je webcam aan en nodig vrienden of familieleden uit. De link kun je direct delen per whatsapp, mail of andere sociale media.